We slikken dure supplementen, en daarmee ook veel flauwekul

Big Food verdient steeds meer geld met voedingssupplementen die beloven overgewicht, stress en overgangsklachten tegen te gaan. Bijna de helft van die claims is echter in strijd met EU-reclameregels. ‘Pure volksverlakkerij.’

Voedingssupplementen zijn de afgelopen vijftien jaar steeds populairder geworden. In 2024 slikte 72 procent van de Nederlanders boven de 17 jaar iets extra’s voor hun gezondheid. Grote voedingsbedrijven zien hierin een nieuw verdienmodel en investeren volop.  

Wat zorgde er voor dat je startte met dit onderzoek?
Uit eerder onderzoek van Mathilde de Jeu en mijzelf voor The Investigative Desk, gepubliceerd in het British Medical Journal en het NTvG, bleek dat de tabaksindustrie profiteert van de verkoop van medische producten die worden gebruikt voor de behandeling van aandoeningen die worden veroorzaakt of verergerd door roken. Het gaat onder meer om inhalatoren voor astma- en COPD-patiënten, geneesmiddelen tegen longkanker en verslavingsbehandelingen.

Toen we zorgverzekeraars om hun mening vroegen, antwoordde een van hen dat de tabaksindustrie niet de enige is die aan twee kanten speelt en geld verdient aan zowel het veroorzaken van problemen als het bieden van oplossingen. Ze noemden Nestlé als voorbeeld, dat winst maakt met de verkoop van chocolade en diepvriespizza’s, maar ook met de verkoop van afslankproducten. Dit werd ons uitgangspunt om systematisch te onderzoeken in welke “gezondheidsproducten” de voedingsindustrie investeert.

Waarom is dit verhaal belangrijk?
Dit verhaal is belangrijk omdat het laat zien hoe industrieën die de volksgezondheid schaden, ook profiteren van de behandeling van de ziekten die ze zelf helpen veroorzaken. Het laat zien dat hun invloed veel verder reikt dan we denken. Door deze verbanden bloot te leggen, kunnen we beter begrijpen hoe commerciële belangen de gezondheidszorg beïnvloeden en vaak preventie en het vertrouwen van het publiek ondermijnen.

Wanneer zijn jullie met dit onderzoek begonnen?
Na onze publicaties over de tabaksindustrie die aan beide kanten profiteert, vonden Mathilde en ik het belangrijk om te onderzoeken of dezelfde dynamiek ook in de voedingssector bestond. Eind 2024 begonnen we met ons eerste artikel over de investeringen van Big Food in gezondheidsproducten, waarna we verder gingen met het onderzoeken van Ozempic-achtige medicijnen en andere producten die door de voedingsindustrie worden gefinancierd. Onlangs hebben we misleidende claims over voedingssupplementen onderzocht.

Hoe is de internationale samenwerking tot stand gekomen?
Omdat dit een internationaal verhaal is, hebben we contact opgenomen met Geneva Health Files, waarmee The Investigative Desk eerder heeft samengewerkt. De oprichter en hoofdredacteur stonden meteen open voor samenwerking, wat fijn was omdat hun platform een echt internationaal publiek bereikt.

Dat was belangrijk voor ons: de invloed van Big Food en Big Pharma houdt niet op bij de landsgrenzen, dus dat mag ook niet het geval zijn voor onze berichtgeving. We hebben ook zeer positief samengewerkt met het Nederlandse televisieprogramma Radar, waardoor ons onderzoek naar voedingssupplementen een veel groter publiek heeft bereikt.

Is er een moment tijdens het onderzoek dat je is bijgebleven?
Een moment dat me echt bijgebleven is, was mijn interview met Frederique de Jong voor de Follow The Money-podcast Frederique vraagt door. Toen we het over ons onderzoek hadden, raakte haar verbazing vermengd met oprechte bezorgdheid me echt. Dat moment herinnerde me eraan waarom we blijven graven, omdat dit verhaal echt weerklank vindt.