Wat Heineken liever verzwijgt op het bierflesje

Interview with Irene van den Berg
Irene van den Berg is een van de onderzoeksjournalisten die heeft meegewerkt aan dit onderzoek

Wat zorgde ervoor dat jullie startten met dit onderzoek?
Follow the Money vroeg The Investigative Desk om dit project op zich te nemen omdat wij ervaring hebben met het onderzoeken van de voedings- en tabaksindustrie. We hadden al gezien hoe die lobby’s het volksgezondheidsbeleid kunnen beïnvloeden, vaak achter gesloten deuren. De alcoholindustrie leek soortgelijke tactieken te gebruiken, maar daar was veel minder over bericht. Dat maakte dat we wilden weten wie erbij betrokken waren en hoe zij te werk gingen om beslissingen te beïnvloeden die van invloed zijn op de volksgezondheid.

Waarom is dit verhaal belangrijk?
Alcohol veroorzaakt ernstige gezondheidsschade en sociale schade, maar veel mensen – waaronder ikzelf – staan niet altijd stil bij die risico’s. Ik drink graag een glas wijn en word liever niet herinnerd aan het feit dat dit mijn risico op kanker verhoogt. Als ik die informatie vaker zou zien, bijvoorbeeld op een waarschuwingslabel, zou ik misschien andere keuzes maken. Dit verhaal is belangrijk omdat het laat zien waarom dat soort informatie nog steeds ontbreekt en hoe de alcoholindustrie probeert dat zo te houden. Het gaat er niet om mensen te veroordelen omdat ze drinken, maar om ervoor te zorgen dat we weloverwogen keuzes kunnen maken.

Wanneer zijn jullie met dit onderzoek begonnen?
We zijn in 2024 begonnen, nadat Follow the Money ons had uitgenodigd om het onderzoek te doen. Vanaf het begin was het doel om een reeks artikelen te publiceren, omdat FTM.eu vond dat de alcoholindustrie niet genoeg aandacht kreeg. Ze hadden gelijk. Hoe meer we ontdekten, hoe duidelijker het werd dat dit een veel groter verhaal was. Ons eerste artikel verscheen in 2025 en we werken nog steeds aan nieuwe delen van het onderzoek.

Hoe is de internationale samenwerking tot stand gekomen?
De alcoholindustrie lobbyt over de grenzen heen, dus moesten wij dat ook doen. We zagen dezelfde bedrijven en lobbygroepen actief in Brussel, Dublin en andere hoofdsteden, die vaak dezelfde argumenten gebruikten om gezondheidswaarschuwingen op flessen uit te stellen of tegen te houden. Toen Ierland plannen aankondigde voor verplichte waarschuwingslabels, leidde dat tot een lobbycampagne in heel Europa. Om te begrijpen hoe dat werkte, werkten we samen met journalisten in België en Ierland die dezelfde ontwikkelingen volgden.

Is er een moment tijdens het onderzoek dat je is bijgebleven? 
Ja. Het lezen van interne documenten waarin werd beschreven hoe lobbyisten van plan waren om maatregelen op het gebied van de volksgezondheid te verzwakken of uit te stellen, heeft echt indruk op me gemaakt. Het is één ding om te vermoeden dat dergelijke strategieën bestaan, maar het is iets heel anders om ze op papier te zien staan. Op dat moment besefte ik weer waarom het de moeite waard is om dit soort onderzoek voort te zetten.