Tabaksonderzoek: vernietigen van zestien jaar aan bestuurlijk mailverkeer blijft onbestraft

Hoe stond oud-burgemeester van de gemeente Zevenaar Jan de Ruiter precies in contact met British American Tobacco (BAT)? En welke afspraken hij heeft gemaakt met de tabaksgigant? Het antwoord zal nooit helemaal duidelijk worden. Onlangs legde de Raad van State in hoger beroep de eis van het journalistieke onderzoeksplatform The Investigative Desk tot een onafhankelijk onderzoek naar de gang van zaken rond de vernietiging van De Ruiter’s mailbox naast zich neer.

De gemeente Zevenaar wiste de mailbox nadat we daar in het najaar van 2017 drie Wob-verzoeken hadden ingediend. Die verzoeken pasten in een breder onderzoek naar de invloed van de tabaksindustrie in Nederland. Het doel: inzicht krijgen in onder meer de schenking van de befaamde Peter Stuyvesant-kunstcollectie en van 4 ton tabaksgeld door BAT aan Zevenaar. Het was de bedoeling om met de 4 ton een cultuurstichting op te zetten. Dit laatste kan in het licht van de Tabakswet (2003) echter worden aangemerkt als een verboden vorm van sponsoring. Het Framework on Tobacco Control (FCTC), een door Nederland ondertekend verdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie, legt bovendien ernstige beperkingen op aan de relatie tussen tabaksindustrie en overheden. Doel daarvan is beïnvloeding van beleid voorkomen.