
De tabaksindustrie koopt voor miljarden toegang tot medische wereld
Door Mathilde de Jeu (redacteur tot juni 2025), Irene van den Berg (redacteur tot oktober 2025), | 1 juni, 2024
De vier grootste tabaksfabrikanten investeerden deze eeuw bij elkaar al meer dan 21 miljard dollar in ten minste 33 bedrijven die producten maken voor de markt in gezondheid en lifestyle. Die investeringsgolf past in een strategie waarmee tabaksfabrikanten hun toekomst veiligstellen ‘beyond nicotine’.
Opvallend vaak investeren ze in producten die zijn bedoeld voor aandoeningen en ongemakken die samenhangen met roken. Maar er gaat ook veel geld naar vervangers van traditionele rookwaren, zoals vapes. Die e-sigaret – populair onder jongeren – zal op termijn mogelijk zeer schadelijk blijken, omdat er metalen als lood en zelfs uranium bij vrijkomen.
Via de farmaceutische sector stopt de tabaksindustrie ook geld in wetenschappelijk onderzoek naar rokerskwalen, medicijnen, therapieën en hulpmiddelen voor mensen die af willen van hun rookverslaving óf er al ziek van zijn geworden.
Journalisten van The Investigative Desk en The British Medical Journal vonden 876 medisch-wetenschappelijke studies waaraan een of meerdere wetenschappers deelnamen die enige vorm van financiering kregen van een tabaksfabrikant.
Lang niet altijd zijn wetenschappers zich bewust van de herkomst van het geld waarmee hun werk wordt gefinancierd. Zo werd een Nederlandse arts-onderzoeker tijdens zijn promotieonderzoek overvallen door het gegeven dat de oorspronkelijke geldschieter – een fabrikant van hulpmiddelen voor astmapatiënten – was overgenomen door tabaksgigant Philip Morris International.
Lees het volledige artikel bij Follow the Money (in het Nederlands) en in Politiken (in het Deens)
Deze productie was een samenwerking met John Hansen van de Deense krant Politiken en werd mogelijk gemaakt met de steun van Journalismfund Europe.

More investigations

De verstokte roker weet zijn sigaretten echt wel te vinden
Verbod op tabaksverkoop in supermarkten heeft maar beperkt effect Sinds het verbod op tabaksverkoop in supermarkten in juli 2024 en door hogere accijn

Waarom de tabaksindustrie ongelimiteerd nieuwe winkels mag blijven openen
Supermarkten mogen sinds anderhalf jaar geen tabak meer verkopen. Sindsdien duiken er nieuwe tabakswinkels op, deels met steun van de industrie. Ook

Gevaarlijke stoffen over Eindhovens spoor
Dagelijks denderen tientallen treinen met gevaarlijke stoffen over het spoor. In steden als Eindhoven, Tilburg en Breda razen ze rakelings langs woont

Provincie Limburg wist al jaren van hogere uitstootcijfers Chemelot
De provincie Limburg blijkt al sinds 2019 te weten dat de uitstoot van kankerverwekkende stoffen door Chemelot veel hoger is dan het zou moeten zijn.

Meer uitstoot kankerverwekkende stoffen door Chemelot dan gedacht
Het RIVM heeft grote verschillen ontdekt tussen wat Chemelot zegt aan kankerverwekkende stoffen uit te stoten en wat er daadwerkelijk wordt gemeten. V
Kankerrisico door Chemelot groter dan gedacht: ‘Zeer zorgelijk’
De uitstoot van kankerverwekkende stoffen door Chemelot is veel hoger dan wat het op basis van de gegevens van het Limburgse chemiecomplex zou moeten